
- Ποιοι Είμαστε
- Μελέτες - Δημοσιεύσεις
- Άρθρα - Απόψεις
- Ποιοι Είμαστε
- Μελέτες - Δημοσιεύσεις
- Άρθρα - Απόψεις
- Ποιοι Είμαστε
- Μελέτες - Δημοσιεύσεις
- Άρθρα - Απόψεις
- Ποιοι Είμαστε
- Μελέτες - Δημοσιεύσεις
- Άρθρα - Απόψεις
- Ποιοι Είμαστε
- Μελέτες - Δημοσιεύσεις
- Άρθρα - Απόψεις
- Ποιοι Είμαστε
- Μελέτες - Δημοσιεύσεις
- Άρθρα - Απόψεις
Η εκπαίδευση στην Κύπρο μέσα από αριθμούς 1960-2023
Νεόφυτος Αριστοδήμου, Μιχάλης Μιχαηλίδης
Οκτώβριος 2026
Εισαγωγή
η εντυπωσιακή επέκταση της προσχολικής εκπαίδευσης, η σταθεροποίηση του μαθητικού πληθυσμού στην Πρωτοβάθμια και στη Δευτεροβάθμια, η αύξηση του ποσοστού των μη Κυπρίων μαθητών και η σημαντική αύξηση του εκπαιδευτικού προσωπικού. Ως αποτέλεσμα, ο αριθμός των μαθητών ανά εκπαιδευτικό έχει μειωθεί δραστικά και στις τρεις βαθμίδες.
Σε σύγκριση με την ΕΕ27, η Κύπρος βρίσκεται κοντά στον μέσο όρο στην Πρωτοβάθμια και χαμηλότερα στη Δευτεροβάθμια. Οι δαπάνες για την εκπαίδευση αυξάνονται, με τις αμοιβές προσωπικού να αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος τους.

▸Κατά τα πρώτα χρόνια της Δημοκρατίας οι σχολικές μονάδες ήταν κατά βάση πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.
▸ Σταδιακά, και ειδικά μετά την τουρκική εισβολή παρατηρούμε σημαντική αύξηση αρχικά στις προσχολικές μονάδες και σταδιακή στις μονάδες δευτεροβάθμιας.
▸ Ο αριθμός των μονάδων προσχολικής αυξήθηκε σε πάνω από 600 ήδη από τη δεκαετία του 1990 και για το σχολικό έτος 2023-24 λειτουργούσαν 778 μονάδες (μέγιστη παρατήρηση).
▸ Αντίστοιχα στην πρωτοβάθμια από το 2000 και μετά παρατηρείται σταθερός σχεδόν αριθμός σχολικών μονάδων μεταξύ 360 και 370. Για το 2023-24 λειτούργησαν 361 μονάδες.
▸ Τέλος, στη δευτεροβάθμια παρατηρείται αύξηση των μονάδων κατά τη διάρκεια της περιόδου παρατήρησης. Μεγάλες αυξήσεις παρατηρούνται σε δύο περιόδους (1975-85 και 2000-2010). Το 2023-24 λειτούργησαν 170 μονάδες που ήταν και ο μεγαλύτερος αριθμός που καταγράφηκε.
▸ Για τα έτη προ του 1974 η πλειοψηφία του μαθητικού πληθυσμού κατατασσόταν στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση.
▸ Σταδιακά αυξήθηκαν οι μαθητές στη δευτεροβάθμια. Από το 1975 και μετά οι μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας είναι περίπου ισάριθμοι.
▸ Για το έτος 2023-24 οι μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας ήταν περίπου στα ίδια επίπεδα (60 χιλ. και 61 χιλ. αντίστοιχα).
▸ Οι μαθητές προσχολικής αυξάνονται συνεχώς κατά την περίοδο παρατήρησης και ειδικά την περίοδο 1975-1985. Το 2023-24 καταγράφηκαν 39 χιλ. μαθητές (μέγιστη παρατήρηση).


▸ Τα στοιχεία που έχουμε αφορούν στο διάστημα 2000 – 2023 και κατανέμονται μεταξύ δημόσιων, ιδιωτικών και κοινοτικών νηπιαγωγείων.
▸ Για την τριετία 2021-2023 παρατηρείται σημαντική αύξηση στους μαθητές από 33 χιλ. σε 39 χιλ. που προέρχονται κυρίως από τα ιδιωτικά.
▸ Τα ιδιωτικά συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο αριθμό μαθητών με εξαίρεση το έτος 2013-14 (λόγω ίσως και της οικονομικής κρίσης).
▸ Για το 2023-24 τα ιδιωτικά συγκεντρώνουν το 54% των μαθητών. Αντίστοιχα τα δημόσια 34% και κοινοτικά 12%

▸ Κατά το διάστημα 2000-2023 ο αριθμός των μαθητών κυμαίνεται μεταξύ 53-63 χιλ.
▸ Ο αριθμός των μαθητών σημείωσε κάμψη από τα μέσα της δεκαετίας του 2000 για 10 περίπου χρόνια. Στη συνέχει παρατηρούμε ανάκαμψη. Για το 2023-24 ο αριθμός των μαθητών ανήλθε σε 60 χιλ.
▸ Διαχρονικά η μεγάλη πλειοψηφία των μαθητών φοιτά σε δημόσια εκπαιδευτήρια.
▸ Οι μαθητές ιδιωτικής εκπαίδευσης αυξάνονται συνεχώς και ανήλθαν σε 8,5 χιλ. το έτος 2023-24. Αντιστοιχούσαν στο 14% του συνόλου (από 4% το 2000-01).

▸ Μεταξύ 1993-2002, οι φοιτήτριες υπερτερούν των φοιτητών μέχρι και κατά 18 ποσοστιαίες μονάδες.
▸ Μεταξύ των ετών 2002-2012 δεν παρατηρείται σημαντική διαφορά με τα δύο φύλα να καταγράφουν ποσοστά μεταξύ 46-54%.
▸ Από το 2012 οι γυναίκες εμφανίζουν και πάλι σημαντικά ψηλότερους αριθμούς από τους άντρες με κορυφαίο το 2021/22 οπότε η διαφορά είναι και πάλι στις 18 ποσοστιαίες μονάδες (ή περίπου 9,5 χιλ. φοιτήτριες).
▸ Όπως θα δούμε σε επόμενη ενότητα, τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί σημαντικά οι φοιτητές από το εξωτερικό, και ειδικά οι φοιτήτριες μεταπτυχιακών που διδάσκονται εξ αποστάσεως.
▸ Τα ιδιωτικά ιδρύματα απορροφούν την πλειοψηφία των φοιτητών και η οποία τείνει να αυξάνεται, ειδικά από το 2018, με το ποσοστό να ξεπερνά το 70%.

▸ Στη Λευκωσία σπουδάζει διαχρονικά πέραν του 80% του φοιτητικού πληθυσμού

▸ Από το 1992 και μέχρι το 2016, οι Κύπριοι φοιτητές είναι περισσότεροι από τους μη Κύπριους. Τα ποσοστά φθίνουν με την πάροδο του χρόνου και όσο μέσα από τη λειτουργία πολλών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων προσελκύονται ξένοι φοιτητές.
▸ Το 2016 παρατηρείται σχεδόν ισοκατανομή, ενώ από τότε μέχρι σήμερα οι μη Κύπριοι φοιτητές είναι περισσότεροι, με τη διαφορά να ξεπερνά τις 10 ποσοστιαίες μονάδες.
▸ Η αύξηση στους μη Κύπριους φοιτητές προέρχεται κυρίως στις εγγραφές σε εξ αποστάσεως μεταπτυχιακούς τίτλους στην εκπαίδευση, από γυναίκες από την ΕΕ (μάλλον την Ελλάδα).
▸ Την τελευταία δεκαετία, για την οποία έχουμε πιο αναλυτικά στοιχεία, παρατηρούμε τη σημαντική αύξηση φοιτητών μεταπτυχιακών ή πτυχίων μεγάλης διάρκειας (άνω των 5 ετών).
Μάλιστα από το 2020/21, η κατηγορία αυτή πλέον είναι η μεγαλύτερη. Σε αυτήν αντιστοιχούν περίπου 25 χιλ. φοιτητές.

▸ Με την πάροδο του χρόνου παρατηρούμε την παγίωση της διαφοράς μεταξύ αντρών και γυναικών, που πλησιάζει την αναλογία 40-60. Επιπλέον, ειδικά στις γυναίκες υπάρχει μείωση στην αναλογία των φοιτητριών «τριτοβάθμιας μικρής διάρκειας» και πτυχίου και αντίστοιχη σημαντική αύξηση στην κατηγορία των μεταπτυχιακών.

▸ Σχετικά μικρή σε αριθμούς κατηγορία.
▸ Πιο δημοφιλής στους άντρες από τρίτες χώρες.
▸ Επηρεάστηκε σημαντικά κατά την πανδημία.
▸ Αναμένουμε να δούμε στα επόμενα στοιχεία αν θα ανακάμψει στα προ πανδημίας επίπεδα.
▸ Σταθερά μεταξύ 20-25 χιλ. φοιτητές.
▸ Σε γενικές γραμμές μοιρασμένα ποσοστά μεταξύ αντρών και γυναικών.
▸ Περισσότερες οι Κύπριες φοιτήτριες σε σχέση με τους από Κύπρο φοιτητές.
▸ Αντίθετα περισσότεροι οι φοιτητές από τρίτες χώρες σε σχέση με τις φοιτήτριες.

▸ Η μεγαλύτερη κατηγορία με βάση το επίπεδο τίτλου σπουδών από το 2020.
▸ Από το 2012 παρατηρείται αύξηση 226% (από 7,9 χιλ. σε 25,7 χιλ., κυρίως από φοιτήτριες χωρών της ΕΕ.
▸ Οι φοιτήτριες αποτελούν τη αυξανόμενη πλειοψηφία (από 62% το 2012 σε 70% το 2021).


▸ Η μικρότερη με βάση τον αριθμό φοιτητών κατηγορία.
▸ Διπλασιασμός των φοιτητών μεταξύ 2012 και 2021 (107%)
▸ Η πλειοψηφία και για τα δύο φύλα προέρχεται από την Κύπρο, με μειωμένα ποσοστά (89% το 2012 σε 66% το 2021)
▸ Οι φοιτήτριες αποτελούν την πλειοψηφία που κυμαίνεται μεταξύ 55-59%
▸ Αύξηση των καθηγητών από το 2012 κατά 37% σε 3,8 χιλ. το 2021.
▸ Διαχρονικά Η πλειοψηφία είναι άντρες (μεταξύ 58-61%)
▸ Οι καθηγητές στα δημόσια ιδρύματα αποτελούν περίπου το 40% του συνόλου (σε σχετική αντιστοιχία με τους φοιτητές στο δημόσιο πανεπιστήμιο που αποτελούν περίπου το 25-30%).


▸ Η μεγαλύτερη κατηγορία με βάση το επίπεδο τίτλου σπουδών από το 2020.
▸ Από το 2012 παρατηρείται αύξηση 226% (από 7,9 χιλ. σε 25,7 χιλ., κυρίως από φοιτήτριες χωρών της ΕΕ.
▸ Οι φοιτήτριες αποτελούν τη αυξανόμενη πλειοψηφία (από 62% το 2012 σε 70% το 2021).
▸ Μεταξύ των ετών 2012-15 παρόμοιοι μέσοι όροι (περίπου 12 μαθητές ανά καθηγητή) σε ιδιωτικά και δημόσια ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
▸ Στη συνέχεια στα ιδιωτικά περισσότεροι φοιτητές ανά καθηγητή (μέχρι και 18), αντίθετα με τα δημόσια με σταθεροποίηση σε λίγο κάτω από 10 σε μια περίοδο που οι αριθμοί αυξάνονται με μεγαλύτερο ρυθμό στα ιδιωτικά ιδρύματα.
Όροι και πηγές
1. Στοιχεία αντλήθηκαν από:
α. την Κυπριακή Στατιστική Υπηρεσία (https://www.cystat.gov.cy/el/default). Ευχαριστούμε τους αρμόδιους λειτουργούς για την υποστήριξη και επεξηγήσεις όπου χρειάστηκε.
β. τη Eurostat (https://ec.europa.eu/eurostat/en/).
γ. τον ιστότοπο του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, Διεύθυνση Ανώτερης εκπαίδευσης (https://www.highereducation.ac.cy/index.php/el/)
2. Η περίοδος που καλύπτει η μελέτη αφορά στα έτη 1960 -2021 εκτός όπου αναφέρεται κάτι διαφορετικό.
3. Χρησιμοποιούμε τους ορισμούς της Στατιστικής Υπηρεσίας: Κύπριοι ορίζονται όσων μαθητών τουλάχιστον ο ένας γονέας είναι Κύπριος υπήκοος.
4. Για να παραμείνει το κείμενο εύληπτο, χρησιμοποιούμε το αρσενικό γένος σε λέξεις όπως π.χ. φοιτητές εννοώντας τόσο τους φοιτητές όσο και τις φοιτήτριες.
Copyright © 2023 - 2026 dedomenon.eu
Design & Powered by www.1upcom.com














