2. Βασικά στοιχεία
▸ Ο πληθυσμός της Κύπρου αυξήθηκε μεταξύ 2003-2023 κατά 29% στις 927 χιλ.
▸ Στο ίδιο διάστημα ο αριθμός των επιβατικών αυτοκινήτων υπερδιπλασιάστηκε στις 744 χιλ. (+110%)
▸ Η αύξηση αντικατοπτρίζει κυρίως την βελτίωση του βιοτικού επιπέδου. Δευτερευόντως, σημειώνουμε την αλλαγή στο κόστος απόκτησης αυτοκινήτου λόγω ένταξης στην ΕΕ.
▸ Η Κύπρος έγινε μέλος της ΕΕ το 2004.
▸ Για σκοπούς σύγκρισης παίρνουμε το 2003, το τελευταίο πλήρες έτος πριν την εισδοχή της Κύπρου στην ΕΕ.
3. Οχήματα
i. Τύπος καυσίμου
▸ Η πλειοψηφία των οχημάτων είναι βενζινοκίνητα (63% το 2023), με πτωτική τάση σε νέες εγγραφές από το 2016 και μετά. Τα πετρελαιοκίνητα αύξησαν τη συμμετοχή τους στο 34% το 2023.
▸ Από το 2016 παρατηρούμε εμφανή αύξηση στα πετρελαιοκίνητα.
▸ Το πρώτο υβριδικό αυτοκίνητο εγγράφηκε στην Κύπρο το μακρινό 2002. Πάντως τα υβριδικά / ηλεκτρικά αυτοκίνητα αποτελούν πολύ μικρό ποσοστό στο σύνολο των οχημάτων (2,6% το 2022).
ii. Νέες εγγραφές
▸ Τα υβριδικά οχήματα συνεχίζουν να αποτελούν μικρό μόνο ποσοστό στο σύνολο του οχηματικού στόλου
▸ Κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης οι νέες εγγραφές περιορίστηκαν σημαντικά.
▸ Τέλος παρατηρούμε ανάκαμψη μετά το 2016, με σημαντικό αριθμό να προέρχεται από τα πετρελαιοκίνητα.
▸ Επιπλέον των σχολίων του προηγούμενου γραφήματος, παρατηρούμε την αύξηση συμμετοχής των υβριδικών / ηλεκτρικών οχημάτων σε περίπου 20% των νέων εγγραφών το 2022.
▸ Τα υβριδικά οχήματα συνεχίζουν να αποτελούν μικρό μόνο ποσοστό στο σύνολο του οχηματικού στόλου (2,6% όπως αναφέραμε και πιο πάνω).
iii. Ανά κατηγορία χρήσης
▸ Σε γενικές γραμμές οι νέες εγγραφές οχημάτων παρακολουθούν τη μεταβολή στο ΑΕΠ.
▸ Όταν το ΑΕΠ αυξάνεται, τότε αυξάνονται αντίστοιχα και οι νέες εγγραφές (ισχύει και το ανάποδο).
▸ Ειδικά για τα έτη 2020-2022 παρατηρούμε αύξηση του ΑΕΠ αλλά οι εγγραφές δεν ακολουθούν. Πιστεύουμε πως αυτό συνδέεται και με την περίοδο της πανδημίας / lockdown.
▸ Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι όλες οι κατηγορίες πλην των επιβατικών αυτοκινήτων παραμένουν σταθερές μεταξύ 2003-2022.
▸ Η αύξηση στον συνολικό αριθμό των οχημάτων προέρχεται σχεδόν αποκλειστικά στα επιβατικά.
▸ Από το 2015 και μετά παρατηρούμε σημαντική αύξηση στον αριθμό των ενοικιαζόμενων οχημάτων που ίσως συνδέεται και με την τουριστική τάση, ή ακόμα και με την παροχή αυτοκινήτων leasing από εταιρείες σε εργαζόμενους.
▸ Σε ότι αφορά τις μοτοσυκλέτες, από το 2009 και μετά οι μεγαλύτερου κυβισμού μηχανές αποτελούν την όλο και μεγαλύτερη πλειοψηφία.
▸ Η αύξηση που διαγράφεται στα δημόσιας χρήσης λεωφορεία, συνάδει με την ανάπτυξη των δημόσιων συγκοινωνιών στην Κύπρο.
▸ Σε ότι αφορά στα (ημι-) ρυμουλκούμενα οχήματα, παρατηρείται σημαντική αύξηση που ίσως συνδέεται και με την ανάπτυξη των μεταφορών και εμπορίου, ή/και τις κατασκευαστικές εργασίες.
4. Κατανάλωση καυσίμων κίνησης
i. Σύνολο
▸ Για το σύνολο της περιόδου παρατήρησης, η μέση ετήσια κατανάλωσης κυμαίνεται μεταξύ 500-650 χιλ. τόνων ετησίως.
▸ Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η κατανάλωση δεν ακολουθεί τη (σημαντική) αύξηση του αριθμού των οχημάτων.
▸ Αυτό οφείλεται κυρίως στην τεχνολογική βελτίωση των οχημάτων, που σημαίνει περισσότερα χιλιόμετρα με την ίδιο ποσότητα καυσίμου.
▸ Όπως και στην περίπτωση των εγγραφών νέων οχημάτων, έτσι και η κατανάλωση καυσίμων κίνησης συνδέεται με την πορεία του ΑΕΠ (σε σταθερές τιμές).
▸ Οι μεταβολές μάλιστα είναι σχεδόν πανομοιότυπες!
ii. Αποθεματικά καυσίμων
▸ Το επίπεδο των αποθεμάτων καυσίμων, είναι παράγοντας ασφάλειας.
▸ Μεταξύ 2004-2019 η διακύμανση βρίσκεται μεταξύ 20-35 χιλ. τόνων (περίπου μισός μήνας κατανάλωσης).
▸ Από το 2020 και μετά το επίπεδο αυξάνεται σε μεταξύ 40-50 χιλ. τόνων (δλδ. περίπου ένα μήνα κατανάλωσης), κάτι που πιστεύουμε συνδέεται με διάφορες αβεβαιότητες όπως η πανδημία ή και άλλες καταστάσεις, όπως πολεμικές συγκρούσεις που αυξάνουν τα ρίσκα.
▸ Η βενζίνη 95 ΟΚΤ είναι ο τύπος καυσίμου με την μεγαλύτερη κατανάλωση μεταξύ των ετών 2023-2024.
▸ Το πρώτο πεντάμηνο κάθε έτους μεταξύ 2003-2024, καταγράφεται μικρότερη μέση μηνιαία κατανάλωση.
▸ Στο επτάμηνο Ιουν – Δεκ (και ειδικά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες) παρατηρείται μεγαλύτερη κατανάλωση.
▸ Η κατανάλωση αμόλυβδης βενζίνης 98 ΟΚΤ είναι η χαμηλότερη μεταξύ των τύπων καυσίμου που παρακολουθούμε, λόγω ψηλότερης τιμής. Πάντων η διακύμανση ανά μήνα είναι μικρότερη.
▸ Τα τελευταία χρόνια (2020-2024) σημειώνεται μεταβολή στην κατανάλωση ανά τύπο καυσίμου, με το πετρέλαιο κίνησης και την βενζίνη 95 ΟΚΤ να κινούνται σε περίπου τα ίδια επίπεδα.
▸ Η γαλάζια γραμμή αφορά στο 2020, ενώ οι γκρίζες σε όλα τα υπόλοιπα έτη μεταξύ 2003-2024.
▸ Λόγω της πανδημίας, η κατανάλωση για τους μήνες Μάρτιο, Απρίλιο και Μάιο είναι σημαντικά μειωμένη σε σχέση με όλα τα υπόλοιπα έτη.
▸ Οι υπόλοιποι μήνες δεν παρουσιάζουν κάποια μεταβολή.
iv. Μέση ετήσια κατανάλωση ανά όχημα.
▸ Στο διάστημα 2005 - 2023 ο αριθμός των οχημάτων που κυκλοφορούν στους κυπριακούς δρόμους αυξήθηκε από 650 χιλ. σε 1 εκ.
▸ Το ίδια περίοδο η Παγκύπρια κατανάλωση καυσίμων παραμένει διαχρονικά περίπου σταθερή.
▸ Η μέση κατανάλωση ανά όχημα έχει μειωθεί εντυπωσιακά από περίπου 0,9 τόνους / έτος σε 0,6 τόνους ή κατά 34%, απόρροια και της καλύτερης τεχνολογίας των οχημάτων.
5. Οχήματα στον πληθυσμό ανά χώρα (Eurostat)
▸ Σε γενικές γραμμές πανευρωπαϊκά ο αριθμός των αυτοκινήτων αυξήθηκε από το 1990, και βρίσκεται λίγο κάτω από 600 οχήματα ανά 1000 κατοίκους.
▸ Η τάση στην ΕΕ παραμένει αυξητική, παρόλο που για κάποιες χώρες η ετήσια αύξηση είναι μικρότερη.
▸ Η Κύπρος βρίσκεται αναλογικά στις ψηλότερες θέσεις του καταλόγου.
▸ Εντυπωσιακή αύξηση παρατηρείται στην Ελλάδα και την Πολωνία, που αρχικά βρίσκονταν πολύ χαμηλά στην κατάταξη το 1990, να βρίσκονται πλέον στον μέσο ευρωπαϊκό όρο.
6. Οχήματα στην Κύπρο σε σχέση με το ΑΕΠ / πληθυσμό
7. Τροχαία ατυχήματα
i. Αριθμός ατυχημάτων
.
▸ Ειδικά σε ότι αφορά στα θανατηφόρα, ο αριθμός των θυμάτων ανά έτος μειώνεται από 82 το 2008 σε 34 το 2023.
▸ Μεταξύ των ετών 2020-23 σημειώνεται σταθεροποίηση στα περίπου 500 ατυχήματα.
▸ Τα θανατηφόρα ατυχήματα μειώνονται κατά σχεδόν 60%.
ii. Αριθμός θυμάτων (ένα ατύχημα μπορεί να έχει περισσότερα από 1 θύματα)
▸ Αντίστοιχη εικόνα παρατηρούμε και σε ότι αφορά τον αριθμό των θυμάτων (αθροιστική μείωση κατά 77% στο διάστημα 2008-2023)
▸ Ειδικά σε ότι αφορά στα θανατηφόρα, ο αριθμός των θυμάτων ανά έτος μειώνεται από 82 το 2008 σε 34 το 2023.
iii. Θάνατοι από τροχαία ατυχήματα ανά χώρα (Eurostat)
▸ Πανευρωπαϊκά παρατηρείται σημαντική μείωση των νεκρών ανά 100 χιλ. κάτοικους από το 2000 έως και το 2023.
▸ Παράγοντες που νομίζουμε συντείνουν είναι η ποιότητα των δρόμων, η τεχνολογική βελτίωση των οχημάτων και η καλύτερη κατάρτιση των οδηγών. Σε αυτό φυσικά παίζει ρόλο και η ευρωπαϊκή νομοθεσία που υιοθετούν τα κράτη μέλη.
